Blog strona 202




                                               

Praska poczta pneumatyczna

Praska poczta pneumatyczna – ostatni zachowany miejski system poczty pneumatycznej. Składa się z sieci metalowych rur znajdujących się pod centrum Pragi, mających łącznie 55 km długości. Rozpoczęła działanie w 1889 roku i była używana przez banki ...

                                               

Przeciwogniwo

Przeciwogniwo - rodzaj ogniwa chemicznego, którego zadaniem nie jest wytwarzanie prądu, a tylko powodowanie spadku napięcia przy przepływie prądu. Przeciwogniwa stosowano w układach zasilania dających stałe napięcie. Włączano je szeregowo ze źród ...

                                               

Regulator odśrodkowy obrotów

Odśrodkowy regulator obrotów – urządzenie automatyczne, wykorzystujące siłę odśrodkową do stabilizacji obrotów, początkowo przez dławienie za pomocą przepustnicy dopływu pary w maszynie parowej. Zastosowany pierwszy raz w 1788 przez Jamesa Watta. ...

                                               

Rękodzielnik

"Rękodzielnik" to dwutygodnik wydawany we Lwowie od ok. 1912 do wybuchu I wojny światowej przez organ instytutu lwowskiej Izby Handlowej i Przemysłowej i Izby Stowarzyszeń Rękodzielniczych we Lwowie. Pismo techniczne na poziomie popularnym, można ...

                                               

Samowar

Samowar – urządzenie do przygotowywania herbaty, charakterystyczne szczególnie dla Rosji i Iranu. Klasyczna konstrukcja składa się ze zbiornika na wodę, przez który przechodzi pionowo rura na węgiel drzewny, z rusztem u dołu. W dolnej części zbio ...

                                               

Saturator

Saturator – aparat lub urządzenie do saturacji, czyli nasycania cieczy gazem. Stosowany jest w różnych dziedzinach przemysłu, także w medycynie.

                                               

Sepia (barwnik)

Sepia – czarnobrązowy barwnik otrzymywany z woreczka czernidłowego mątwy. Rodzaj atramentu, pozyskiwany z głowonogów, stosowany od końca XVIII wieku. Wyrabiano z niej kredki i farby.

                                               

Sierp

Sierp – najstarsze z ręcznych narzędzi rolniczych, które człowiek wymyślił specjalnie do prac żniwnych. Zbudowane jest z ostrza o mocno zakrzywionym kształcie, będącym fragmentem obwodu koła lub elipsy i drewnianej rękojeści. Część tnąca znajduje ...

                                               

Sikawka parowa

Pierwsza sikawka parowa zbudowana została w roku 1829, przez londyńską fabrykę Braithwaite and Cricson. Powstała z połączenia lekkiej lokomobilii i pompy. Produkowano ją potem przez następne 20 lat, wprowadzając tylko niewielkie zmiany w jej kons ...

                                               

Silnik żarowy

Silnik żarowy – silnik spalinowy wykorzystujący do zapłonu wysokie ciśnienie i" żarzącą” się świecę. Zazwyczaj określenie silnik żarowy oznacza dwusuwowe silniki modelarskie. Silniki te pracują na wysoko oktanowym paliwie np. 80% metanol 10% nitr ...

                                               

Silnik żywy

Silnik żywy – człowiek lub zwierzę jako źródło napędu. Nazwa aktualnie bardzo rzadko używana. Dawniej głównie w zestawieniach porównawczych z innymi typami silników i napędów maszyn, np. koń – ciągnik. Nie występuje w aktualnych klasyfikacjach si ...

                                               

Skraplacz strumienicowy

Skraplacz strumienicowy to strumienica zasilana parą odlotową o możliwie niskim ciśnieniu. Pompuje wodę chłodzącą ze zbiornika próżniowego na zewnątrz wykorzystując energię utajoną pary wodnej przy okazji skraplając ją. Wytwarza próżnię do 92% zu ...

                                               

Socha

Socha – dawne drewniane narzędzie rolnicze stosowane do orki, charakteryzujące się rozdwojonym rylcem. Nazwa pochodzi właśnie od tego rylca. W Egipcie znano sochę od VII wieku p.n.e. W Europie Wschodniej pojawiła się prawdopodobnie przed średniow ...

                                               

Solarium Augusti

Horologium Solarium Augusti – największy zegar słoneczny i kalendarz wszech czasów. Znajdował się w Rzymie w pobliżu Pola Marsowego. Był symbolem zwycięstwa nad Kleopatrą i Antoniuszem. Do jego budowy wykorzystano obelisk przywieziony z Egiptu pr ...

                                               

Spinning Jenny

Spinning Jenny - mechaniczna przędzarka skonstruowana w roku 1765 przez Jamesa Hargreavesa. W roku 1767 Richard Arkwright udoskonalił jej mechanizm. Wynalazek ten zrewolucjonizował przemysł włókienniczy w Wielkiej Brytanii. Pozwoliła zaspokoić ro ...

                                               

Stępa

Stępa – urządzenie używane do obłuskiwania i kruszenia ziarna na kaszę. Składa się z wysokiego, wąskiego naczynia wydrążonego w kamieniu lub drewnie i drewnianego ubijaka zwanego stęporem. Często dolna, robocza powierzchnia stępora nabijana była ...

                                               

Suwak logarytmiczny

Suwak logarytmiczny – prosty przyrząd ułatwiający obliczenia, powszechnie używany przez inżynierów do końca lat 80. XX wieku. Wynaleziony w 1632 roku przez Williama Oughtreda, zainspirowany linijką logarytmiczną Edmunda Guntera.

                                               

Szaduf

Szaduf – rodzaj żurawia wynalezionego w starożytnym Egipcie i służącego do przelewania wody. Wprowadzona w epoce Nowego Państwa forma żurawia studziennego, którego zasada działania oparta była na dźwigni wykorzystującej przeciwwagę. Nowatorskie w ...

                                               

Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego

Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego – tematyczny, samochodowy szlak turystyczny o zasięgu regionalnym, obejmujący obiekty związane z dziedzictwem przemysłowym województwa śląskiego. Tworzą go 42 obiekty związanych m.in. z kolejnictwem, ...

                                               

Światło wapienne

Światło wapienne – rodzaj oświetlenia sztucznego używanego w XIX w. m.in. na scenach teatralnych i w salach koncertowych. Podstawą działania lamp wapiennych jest intensywne świecenie walca z tlenku wapnia pod wpływem ogrzewania do wysokiej temper ...

                                               

Świeca benzynowa

Świeca benzynowa – rodzaj lampy benzynowej, przeznaczonej do użytku domowego lub gospodarczego, używanej w końcu XIX i początku XX wieku. Lampa z zewnątrz przypominała kształtem świecę, co dało asumpt nazwie. Była to pionowa, metalowa rurka zwęża ...

                                               

Świeca Jabłoczkowa

Świeca Jabłoczkowa – lampa łukowa elektryczna z dwiema elektrodami węglowymi ustawionymi równolegle względem siebie i kaolinowym izolatorem między nimi, bez regulatora odstępu między elektrodami. Skonstruowana przez Pawła Jabłoczkowa w 1876 r. Sz ...

                                               

Tara (pralka)

Tara, tarka - narzędzie wykorzystywane do prania odzieży; konstrukcja w postaci blachy falistej, zwykle umocowanej w drewnianej lub metalowej ramie. Tara była zazwyczaj umieszczona w balii, osoba piorąca ręcznie przesuwała namaczaną bieliznę po p ...

                                               

Tarcza numerowa

Tarcza numerowa – część telefonu służąca do wybierania numeru telefonu rozmówcy w celu nawiązania połączenia telefonicznego, w latach dziewięćdziesiątych XX wieku sukcesywnie zastępowana klawiaturą numeryczną.

                                               

Tężnie w Ciechocinku

Tężnie w Ciechocinku – zespół trzech tężni solankowych, wzniesionych w XIX wieku w Ciechocinku, w województwie kujawsko-pomorskim. Jest to największa tego typu drewniana konstrukcja w Europie. Zespół tężni i warzelni soli wraz z parkami Tężniowym ...

                                               

Tympanon (technika)

Tympanon – starożytny czerpak bębnowy do wody, napędzany siłą mięśni ludzkich. Urządzenie to służyło do szybkiego czerpania dużych ilości wody i przenoszeniu jej na niewielką wysokość. Dużych rozmiarów bęben podzielony był na 8 rozmieszczonych pr ...

                                               

Ferdinand Verbiest

Ferdinand Verbiest, SJ – misjonarz jezuicki, Belg z pochodzenia. W latach 1659-1688 przebywał w Chinach na dworze cesarza Kangxi, zajmując się badaniami i doświadczeniami z zakresu fizyki. Podczas pobytu w Chinach Verbiest zajmował się astronomią ...

                                               

VHS

System został opracowany przez przedsiębiorstwo JVC w roku 1976. Pierwszym magnetowidem systemu produkowanym seryjnie był JVC HR-3300 zaprezentowany w połowie 1976 roku. W latach osiemdziesiątych VHS wygrał walkę o prymat na rynku z konkurencyjny ...

                                               

Virushaus

Virushaus – kryptonim tajnego niemieckiego laboratorium w Berlinie, w którym w czasie II wojny światowej prowadzono badania nad reakcją łańcuchową. Celem badań było stworzenie bomby atomowej "Kreisbombe”. Prace w laboratorium rozpoczęły się w 194 ...

                                               

Wialnia

Wialnia – maszyna rolnicza służąca do wstępnego oczyszczenia młóconego ziarna, oddzielająca zanieczyszczenia grube i lekkie na zasadzie różnicy wielkości, a częściowo także na zasadzie różnic ciężarów. Zanim skonstruowano wialnię, wymłócone zboże ...

                                               

Wiatka (pralka)

Wiatka – marka automatycznych pralek produkowanych w ZSRR przez zakłady "Eljektrobitpribor” w Kirowie. Importowane do Polski w latach 80. i na początku 90. XX wieku przez Universal. Były to jedne z pierwszych pralek automatycznych produkowanych w ...

                                               

Wiatrak

Wiatrak – budowla drewniana, niekiedy murowana, wyposażona w skrzydła poruszane siłą wiatru i napędzające urządzenia. Jest najstarszym silnikiem wiatrowym – przetwarza energię wiatru na energię kinetyczną w ruchu obrotowym. Jest poprzednikiem tur ...

                                               

Wiejadło

Wiejadło – narzędzie do oddzielenia ziarna od plew, w formie podobnej do wideł lub szufli. Było używane od starożytności, a w wielu regionach świata używane jest do dziś. Przy silnym wietrze podrzucano wiejadłem ziarno wymieszane z plewami. Ziarn ...

                                               

Wyżymaczka

Wyżymaczka – urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych sztuk odzieży lub bielizny składające się z przylegających do siebie dwóch wałków, z których jeden napędzany jest korbką. Wałki mogą być pokryte drewnem, gumą lub tworzywem s ...

                                               

Zegar astronomiczny

Zegar astronomiczny – rodzaj zegara wyposażonego w mechanizm oraz specjalne tarcze pozwalające na pokazanie czasu zjawisk astronomicznych takich jak np. względne położenie Słońca, Księżyca, gwiazdozbiorów zodiakalnych, wiek i fazę Księżyca, położ ...

                                               

Zegar księżycowy

Zegar księżycowy to odpowiednik zegara słonecznego używany nocą, w którym światło słoneczne zastępuje światło Księżyca. Cień rzucany przez gnomon pada na powierzchnię z siatką współrzędnych umożliwiającą odczytanie aktualnej godziny w podobny spo ...

                                               

Zegar słoneczny

Zegar słoneczny – zegar, który odmierza czas na podstawie zmiany pozycji Słońca, najczęściej wyrażony jako lokalny prawdziwy czas słoneczny. Jego działanie polega na wskazaniu odpowiedniej podziałki za pomocą cienia, rzucanego przez nieruchomą ws ...

                                               

Żelazna dziewica

Żelazna dziewica – urządzenie do wykonywania kary na honorze, należące do kategorii płaszcza hańby. Było to pudło o kształcie i rozmiarze dopasowanym do ciała ludzkiego, zaopatrzone w żelazne, dwuskrzydłowe drzwi. Na początku XIX wieku powątpiewa ...

                                               

Żupy krakowskie

Żupy krakowskie – przedsiębiorstwo powstałe pod koniec XIII wieku, w skład którego wchodziła żupa w Wieliczce i żupa w Bochni, wraz z warzelniami znajdującymi się w tych miastach, nadwiślańskich portów żupnych oraz - od końca XVI do początku XVII ...

                                               

Modelarstwo

Modelarstwo – działalność człowieka polegająca na odwzorowywaniu rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonych modeli. Najczęściej pojmowane jest jako rozrywka, zabawa, może być także sportem. Przede wszystkim wiązane jest z modelarstwem redukc ...

                                               

F2C

F2C - modelarstwo wyścigowe na uwięzi. Wyścigi modeli na uwięzi, wykonanych z bardzo lekkich, ale wytrzymałych tworzyw, takich jak balsa, kompozyty węglowe, kevlarowe, duraluminium. Samoloty napędzane są silnikami spalinowymi o pojemności skokowe ...

                                               

HOBBY

HOBBY – salon modelarstwa i gier towarzyskich odbywający się od 2003 roku na Międzynarodowych Targach Poznańskich. Od początku Salon odbywał się co roku w okolicach końca października. Od roku 2019 Salon Hobby został przesunięty na połowę listopa ...

                                               

Mikromodelarstwo

Mikromodelarstwo - jedna z form modelarstwa redukcyjnego. Charakteryzuje się stosunkowym uproszczeniem ze względu na przyjętą skalę. Jest to dość atrakcyjna forma modelarstwa, ponieważ nie wymaga szczególnie dużych uzdolnień modelarza, a efekty p ...

                                               

Model statku w butelce

Model statku w butelce, rafandynka – model żaglowca zamknięty w butelce lub w żarówce. Nazwa rafandynka pochodzi od imienia Rafała Rykowskiego - prowadzącego teleturniej pt. Piraci, emitowany przez TVP w latach 90. XX wieku. Modele żaglowców w bu ...

                                               

Modelarstwo figurkowe

Modelarstwo figurkowe – wykonanie kopii postaci lub zwierząt w pomniejszonej skali. Wyróżnić można kilka rodzajów modelarstwa figurkowego - czy to ze względu na tematykę, czy ze względu na przeznaczenie figur. Różne są także sposoby definiowania ...

                                               

Modelarstwo kartonowe

Modelarstwo kartonowe to rodzaj modelarstwa, w którym głównym budulcem jest karton, brystol, tektura oraz inne pochodne papieru. Jest to też najpopularniejszy rodzaj modelarstwa redukcyjnego z uwagi na mały koszt materiałów i dużą ilość modeli bę ...

                                               

Modelarstwo kosmiczne

Modelarstwo kosmiczne – dziedzina modelarstwa lotniczego, zajmuje się budową latających modeli rakiet, oraz innych pojazdów kosmicznych. Pojazdy takie są najczęściej napędzane silnikami rakietowymi na paliwo stałe. Przepisy w tej dziedzinie sport ...

                                               

Modelarstwo lotnicze

Modelarstwo lotnicze jest uznawane za dziedzinę sportu; międzynarodowe zawody modelarskie odbywają się zgodnie z regulaminem FAI. Buduje się latające modele szybowców, a także samolotów i śmigłowców, napędzane silnikami spalinowymi tłokowymi dwu- ...

                                               

Modelarstwo odlewnicze

Modelarstwo odlewnicze – dział odlewnictwa zajmujący się tworzeniem modeli elementów odlewanych. Modele odlewnicze wykonuje się najczęściej z drewna lub metalu, rzadziej z tworzyw sztucznych oraz gipsu. Na bazie modeli odlewniczych tworzy się for ...

                                               

Modelarstwo okrętowe

Modelarstwo okrętowe – wykonywanie w określonej podziałce modeli statków, okrętów i innych konstrukcji pływajacych dawniej lub współcześnie, wynikających z ograniczeń regulaminowych, w celach sportowych, wystawienniczych lub innych.