Blog strona 263




                                               

Kotlina Żmigrodzka

Kotlina Żmigrodzka – mezoregion fizycznogeograficzny w środkowo-zachodniej Polsce, stanowiący środkowo-wschodnią część Obniżenia Milicko-Głogowskiego. Region graniczy od północy z Wysoczyzną Kaliską i Wysoczyzną Leszczyńską, od północnego zachodu ...

                                               

Obniżenie Żytawsko-Zgorzeleckie

Obniżenie Żytawsko-Zgorzeleckie lub Kotlina Żytawska – obniżenie tektoniczne, położone pomiędzy Płaskowyżem Budziszyńskim i Pogórzem Łużyckim na zachodzie, Górami Łużyckimi i Grzbietem Jesztedzkim na południu, Pogórzem Izerskim i Górami Izerskimi ...

                                               

Kotlina Żywiecka

Kotlina Żywiecka – duża kotlina śródgórska w Beskidach Zachodnich, której centrum znajduje się w rejonie ujścia do Soły jej dwóch dużych dopływów: prawobrzeżnej Koszarawy i lewobrzeżnej Żylicy. Według naukowej regionalizacji Polski opracowanej pr ...

                                               

Baba (geografia)

Baba lub Babia Góra – w krajach słowiańskich często stosowana nazwa wzniesień. Wyszukiwarka Geoportalu podaje kilkaset nazw geograficznych w Polsce zawierających słowo Baba, a Babich Gór jest 112. W Tatrach istnieje wiele szczytów i skał posiadaj ...

                                               

Bartodzieje (ludność służebna)

Bartodzieje – kategoria ludności służebnej w Polsce w X–XIII wieku, trudniąca się bartnictwem. Zobowiązana była do dostarczania władzom zwierzchnim określonej ilości miodu rocznie. Poświadczona źródłowo w XII–XIII wieku. Śladem jej istnienia są w ...

                                               

Budy (gospodarka)

Budy, także majdany – w dawnej Polsce położone w głębi lasów zakłady, w których wytwarzano z surowców leśnych smołę, dziegieć, popiół, potaż, itp. Nazwa prawdopodobnie pochodzi od bud – zabudowań otaczających czworokątny plac, majdan, stanowiący ...

                                               

Dwujęzyczne nazewnictwo geograficzne w Polsce

Dwujęzyczne nazewnictwo geograficzne w Polsce – zgodnie z ustawą z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym na terenach zamieszkanych przez mniejszości narodowe, etniczne lub posługujące się język ...

                                               

Gminy o nazwach różniących się od nazw ich siedzib

W Polsce, według stanu na 1 stycznia 2020 r., istnieje 2477 gmin – 1533 gmin wiejskie, 642 gmin miejsko-wiejskie oraz 302 gminy miejskie. Nazwy polskich województw i powiatów ustalone zostały w formie przymiotnikowej, zawierają termin rodzajowy, ...

                                               

Gminy w Polsce z językiem pomocniczym

Gminy w Polsce z językiem pomocniczym – gminy, w których zgodnie z ustawą z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, samorządy mogą wprowadzić język mniejszości jako język pomocniczy stosowany w ...

                                               

Grotnik

Grotnicy – grupa książęcej ludności służebnej okresu wczesnopiastowskiego, która wyrabiała żelazne groty do strzał i zapewne do włóczni. Wyodrębniła się ona z grupy kowali. Określenie to zachowało się w nazwie miejscowej Grotniki, którą nosi w Po ...

                                               

Kobylnik (ludność służebna)

Kobylnicy – kategoria ludności służebnej w dawnej Polsce, zajmująca się wypasem książęcych stad koni. Poświadczeni źródłowo od XII do XIII wieku. Pozostawili ślady w toponomastyce w postaci wielu miejscowości o nazwie Kobylnik i Kobylniki.

                                               

Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych

Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych – organ opiniodawczy w sprawach ustalania, dokonywania zmian i znoszenia urzędowych nazw miejscowości i ich części oraz obiektów fizjograficznych, działający przy ministrze właściwym do spraw ...

                                               

Koniarze

Koniarze – kategoria ludności służebnej wyznaczonej do posług w stajniach książęcych. Jej istnienie poświadczone jest źródłowo w XII–XIII wieku. Śladem ich obecności są w toponomastyce nazwy miejscowe Konary.

                                               

Korabnik

Korabnicy – kategoria ludności służebnej w dawnej Polsce, zajmująca się wyrobem łodzi na potrzeby dworu książęcego. Poświadczeni źródłowo w 1255. Pozostawili ślady w toponomastyce w postaci wielu miejscowości o nazwie Korabniki.

                                               

Łagiewnik

W okresie piastowskim w XII i XIII wieku, a być może także wcześniej, łagiewnicy łac. lagenarii, ampullarii wchodzili w skład ludności służebnej, byli ministeriales książęcymi czy biskupimi i posiadali swoje prawo grupowe. Od XV wieku określano t ...

                                               

Mącznik (ludność służebna)

Mącznicy – kategoria ludności służebnej w dawnej Polsce X-XIII wieku, zajmująca się przemiałem zboża na żarnach obrotowych na potrzeby dworu książęcego. Pozostawili ślady w toponomastyce w postaci wielu miejscowości o nazwie Mącznik i Mączniki.

                                               

Powiaty i gminy o identycznych nazwach

bielski województwo śląskie, st. Bielsko-Biała > powiat bielski województwo śląskie województwo podlaskie, st. Bielsk Podlaski > powiat bielski województwo podlaskie województwo opolskie, st. Brzeg > powiat brzeski województwo opolskie b ...

                                               

Skotnik

Skotnik – w okresie wczesnego średniowiecza grupa ludności służebnej, która zajmowała się wypasem bydła. Świadectwem ich istnienia są nazwy wsi jak np. Skotniki koło Kruszwicy, które nosi kilka osad w Polsce, położonych w sąsiedztwie starych grodów.

                                               

Toponimia Wrocławia

Toponimy Wrocławia – pierwszy wykaz ulic Wrocławia został wydany już w 1743 r., kiedy to na mocy zarządzenia Fryderyka Wielkiego zaczęto numerować domy. W 1824 r. dokonano pierwszych zmian nazw ulic tak, aby dotychczasowe oznaczenie budynków było ...

                                               

Żydowskie nazwy polskich miejscowości

Lista miejscowości, osad, osiedli i części miast znajdujących się na terenie Pierwszej i Drugiej Rzeczypospolitej lub współczesnego państwa polskiego wraz z ich nazwami w języku hebrajskim i jidysz.

                                               

Nizina Nadwiślańska

Nizina Nadwiślańska – mezoregion fizycznogeograficzny w południowej Polsce, północno-zachodnia część Kotliny Sandomierskiej, na pograniczu Wyżyny Małopolskiej i Podkarpacia Północnego. Graniczy od zachodu i północnego zachodu z Rowem Skawińskim, ...

                                               

Nizina Szczecińska

Nizina Szczecińska – kraina geograficzna obejmująca część Pobrzeża Szczecińskiego, regionu geomorfologicznego w północno-zachodniej części Polski, położonego nad Zalewem Szczecińskim. Rzeźba terenu Niziny Szczecińskiej ukształtowana jest przede w ...

                                               

Nizina Śląsko-Łużycka

Jest to najdalej na południowy wschód wysunięty fragment makroregion podprowincji Nizin Sasko-Łużyckich. Od północy graniczy ze Wzniesieniami Łużyckimi z Wałem Mużakowa, od północy i północnego wschodu z Wałem Trzebnickim, od wschodu z Niziną Ślą ...

                                               

Nizina Wschodnioeuropejska

Nizina Wschodnioeuropejska – megaregion fizycznogeograficzny w Europie Wschodniej. Rozległa nizina niż rozciągająca się we wschodniej części Europy. Granice Niziny Wschodnioeuropejskiej nie są jednoznacznie ustalone – różni autorzy różnie je prze ...

                                               

Niż Polski

Niż Polski – polska część prowincji Niziny Środkowoeuropejskiej; pas nizin między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i pasem wyżyn na południu. Określenie Niż Polski lub Polska niżowa jest stosowane w publikacjach biologicznych odnoszących si ...

                                               

Nizina Podlaska

Nizina Podlaska – nazwa dawniejsza, stosowana obecnie przez niektórych autorów szkolnych map i podręczników, krainy geograficznej we wschodniej i północno-wschodniej Polsce, przeciętej wzdłuż Bugu fizycznogeograficzną granicą Europy Zachodniej i ...

                                               

Ochrona przyrody w Polsce

Pierwsze ograniczenia prawne, dziś interpretowane jako przepisy chroniące przyrodę, pojawiły się już na początku istnienia państwa polskiego. Początkowo miały one jednak głównie znaczenie praktyczne – umożliwiały zachowanie na potrzeby królów i i ...

                                               

Błękitny San

Błękitny San – program mający na celu ochronę wód Sanu i jego dopływów. Koordynatorem programu jest Związek Gmin Turystycznych Pogórza Dynowskiego. Program ten jest związany z budową i modernizacją kolektorów sanitarnych, różnego typu oczyszczaln ...

                                               

Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce

Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce – lista gatunków zagrożonych wyginięciem na terenie Polski. W stosunku do Polskiej czerwonej księgi zwierząt zawiera większą liczbę gatunków, lecz ogranicza się do ewidencji gatunków o różny ...

                                               

Gatunki żółwi objęte ochroną i ograniczeniami w Unii Europejskiej i na świecie

Przewożenie przez granice państwowe gatunków chronionych wymaga zezwolenia, przewożenie bez zezwolenia traktowane jest jak przemyt i polega karze. W Polsce za przemyt zwierząt chronionych grozi grzywna lub kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy ...

                                               

Komunalny Związek Gmin Dolina Redy i Chylonki

Komunalny Związek Gmin "Dolina Redy i Chylonki" – związek międzygminny, powołany w 1990 w celach związanych z ochroną środowiska, jak zbiórka i utylizacja odpadów czy odbiór i oczyszczanie ścieków. Statut związku przyjęto 12 kwietnia 1991. Nazwa ...

                                               

Lista gatunków roślin objętych ochroną częściową w Polsce

Lista stanowi zestawienie gatunków roślin objętych częściową ochroną gatunkową w Polsce. Zestawienie obejmuje gatunki chronione na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin, wym ...

                                               

Lista gatunków roślin objętych ochroną częściową w Polsce (2001–2004)

Lista stanowi zestawienie gatunków i rodzajów roślin objętych częściową ochroną gatunkową w Polsce w latach 2001–2004. Zestawienie obejmuje gatunki chronione na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 września 2001 r. w sprawie gat ...

                                               

Lista gatunków roślin objętych ochroną częściową w Polsce (2004–2012)

Lista stanowi zestawienie gatunków i rodzajów roślin objętych częściową ochroną gatunkową w Polsce w latach 2004–2012. Zestawienie obejmuje gatunki chronione na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunkó ...

                                               

Lista gatunków roślin objętych ścisłą ochroną w Polsce

Lista stanowi zestawienie gatunków roślin i brunatnic objętych ścisłą ochroną gatunkową w Polsce. Zestawienie obejmuje gatunki chronione na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej ro ...

                                               

Muzeum Łąki w Owczarach

Obok znajduje się gospodarstwo, hodowane są owce rzadkiej rasy wrzosówka, kozy oraz koniki polskie. Przy stacji znajduje się obszar chroniony "Owczary”, będący społecznym rezerwatem przyrody chroniącym murawy kserotermiczne z gatunkami stepowymi, ...

                                               

Obręb ochronny

Obręb ochronny – forma ochrony miejsca stałego tarła oraz rozwoju narybku gromadnego zimowania, bytowania i przepływu ryb w Polsce. Obejmuje ona obszar wodny, w którym zabrania się połowu oraz czynności szkodliwych dla ryb, a w szczególności naru ...

                                               

Ochrona gatunkowa ślimaków w Polsce

Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie ochrony przyrody w Polsce jest Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody. Formy i sposoby ochrony oraz objęte nią gatunki zwierząt wymienia Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 pa ...

                                               

Ochrona strefowa gatunków chronionych

Ochrona strefowa gatunków chronionych, ochrona strefowa ostoi – strefy wyznaczane wokół ostoi i stanowisk roślin lub grzybów objętych ochroną gatunkową lub ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową w myśl ...

                                               

Państwowa Rada Ochrony Przyrody

Państwowa Rada Ochrony Przyrody – organ opiniodawczo-doradczy w zakresie ochrony przyrody, działający przy Ministrze Środowiska, ale doradzający na podstawie różnych ustaw także innym organom oraz mogący wyrażać opinie i stanowiska z własnej inic ...

                                               

Płazy i gady Borów Niemodlińskich

Płazy i Gady Borów Niemodlińskich – duże zróżnicowanie środowisk Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich, względnie liczne i dość dobrze zachowane obszary wodno-błotne sprzyjają obecności płazów. Ich ilościowe i gatunkowe bogactwo jes ...

                                               

Polska czerwona księga zwierząt. Bezkręgowce

Polska czerwona księga zwierząt. Bezkręgowce – drugi tom Polskiej czerwonej księgi zwierząt. Zawiera listę ginących gatunków zwierząt bezkręgowych występujących w Polsce, z dokładnym ich opisem i mapami rozmieszczenia. Określa także stopień zagro ...

                                               

Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce

Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce – pierwszy tom Polskiej czerwonej księgi zwierząt. Zawiera listę ginących gatunków zwierząt kręgowych występujących w Polsce, z dokładnym ich opisem i mapami rozmieszczenia. Określa także stopień zagrożen ...

                                               

Program Restytucji Populacji Sokoła Wędrownego w Polsce

Program Restytucji Populacji Sokoła Wędrownego w Polsce – program opracowany przez sokolników, myśliwych i przyrodników zainteresowanych odbudową populacji tego gatunku, z inicjatywy ówczesnego wojewódzkiego konserwatora przyrody we Włocławku Cze ...

                                               

Ptaki Borów Niemodlińskich

Ptaki Borów Niemodlińskich – awifaunę lęgową Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich znamionuje duże zróżnicowanie gatunkowe, wyróżniające ten obszar na tle województwa opolskiego. Ogółem stwierdzono tutaj około 150 gatunków lęgowych, ...

                                               

Roztoczańska Konna Straż Ochrony Przyrody

Roztoczańska Konna Straż Ochrony Przyrody im. 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich - stowarzyszenie powstałe z inicjatywy członków lubelskiego Akademickiego Klubu Jeździeckiego. Funkcjonuje od 1984 i opiera się na zasadzie wolontariatu. Do statutowych ...

                                               

Ssaki Borów Niemodlińskich

Ssaki Borów Niemodlińskich – obszar Borów Niemodlińskich zamieszkany jest przez typowy dla Niżu Śląskiego zespół zwierzęcy. Na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich stwierdzono występowanie co najmniej 25 gatunków ssaków pod ...

                                               

Ustawa o ochronie przyrody (2004)

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody – polska ustawa uchwalona przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, regulująca kwestie prawne związane z ochroną przyrody w Polsce. Ustawa określa: sposób ochrony elementów krajobrazu. formy ochro ...

                                               

Ustawa o ochronie zwierząt

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt – polska ustawa uchwalona przez Sejm, regulująca kwestie prawne związane z ochroną zwierząt. Ustawa w momencie wejścia w życie zastąpiła Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 ma ...

                                               

Zbiorniki wodne Borów Niemodlińskich

Zbiorniki wodne Borów Niemodlińskich – na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Borów Niemodlińskich występuje znaczna ilość stojących wód powierzchniowych. Są to głównie stawy rybne, powstające sukcesywnie na tym terenie od XVI wieku w wyniku z ...