Blog strona 272




                                               

Transformacja systemowa w Polsce

Transformacja systemowa w Polsce – ogół zmian zapoczątkowanych w Polsce w latach 80. XX wieku, które zostały ukierunkowane na budowę wolnego rynku, stworzenie społeczeństwa obywatelskiego oraz demokratyzację. Przebudowa państwa objęła swoim zasię ...

                                               

Wicina (statek)

Wicina – duży statek rzeczny, używany głównie na Niemnie. Używano go do transportu ziarna oraz włókien konopi i lnu z terenów Litwy do Kłajpedy, Królewca i Gdańska. W górę rzeki transportowano sól, śledzie i inne towary. Wicina mogła mieć długość ...

                                               

Wieś pruska

Wieś pruska – wieś służebna lokowana na prawie pruskim, będącym, obok prawa chełmińskiego i magdeburskiego, jednym z najczęstszych sposobów zakładania wsi w państwie krzyżackim oraz na Warmii. Terminem "wieś pruska” określa się także wieś zamiesz ...

                                               

Włościanin

Włościanin – dawne określenie mieszkańca wsi trudniącego się rolnictwem, synonim chłopa. Nazwa pochodzi od włości, czyli majątku ziemskiego składającego się zazwyczaj z kilku wsi należących wraz z jej mieszkańcami do jednego właściciela. Włościan ...

                                               

Włóczkowie

Włóczkowie – dawni flisacy, którzy zajmowali się spławianiem drewna na Wiśle. Jako grupa zawodowa pojawili się w XIV wieku, a pierwsze wzmianki o krakowskich flisakach pochodzą z dokumentu króla Kazimierza Wielkiego z 1363. W XV i XVI wieku, włóc ...

                                               

Wolne sędziostwo

Wolne sędziostwo, wolny sędzia – historyczna nazwa określająca dziedziczny majątek ziemski należący do tzw. wolnego sędziego. Wolnym sędzią był zasadźca. Wspierał on osadnictwo własnym majątkiem; otrzymywał za to funkcję sołtysa, a tym samym zwol ...

                                               

Wolne sołectwo

Wolne sołectwo – w przeszłości majątek ziemski stanowiący odrębną część wsi, posiadający przywilej uwalniający od obowiązku odrabiania pańszczyzny. Majątek ziemski wolnego sołectwa powstawał przy zakładaniu nowej wsi na prawie niemieckim, albo pr ...

                                               

Wójtostwo (historia)

Wójtostwo – uposażenie ziemskie, początkowo należące do wójta, powstałe w wyniku lokacji osady na prawie niemieckim.

                                               

Wyderkaf

Wyderkaf – umowa kupna dochodu z nieruchomości z zastrzeżonym prawem odkupu przez pierwotnego sprzedawcę, używana w Polsce przedrozbiorowej od schyłku XIII wieku. Odnotowane w źródłach XVII i XVIII wieku warianty nazwy to: wyderek, wederkauf, wed ...

                                               

Wywołanie monety

Wywołanie monety – urzędowe zdelegalizowanie obiegu określonej monety na danym obszarze stosowane w średniowieczu i nowożytnej Europie. Instytucja wywoływania monety wiązała się z panującymi stosunkami monetarnymi, które zasadniczo pozwalały na o ...

                                               

Załoga (feudalizm)

Załoga – dobrowolna należność ze strony pana feudalnego na rzecz gospodarstwa chłopskiego, pozwalająca chłopu zacząć gospodarowanie. Chłop dostający do uprawy ziemię na prawie lassyckim dostawał od feudała inwentarz żywy oraz martwy w ilości niez ...

                                               

Zasadźca

Zasadźca, lokator – w średniowiecznej Polsce osoba, która w imieniu właściciela ziemi i na podstawie uzyskanego od niego przywileju lokacyjnego na prawie niemieckim zajmowała się organizacją prac mierniczych w obrębie zakładanej lub przelokowywan ...

                                               

Złoty polski

Złoty polski, floren, gulden – obrachunkowa jednostka pieniężna równa 30 groszom, w czasach nowożytnych wybijana jako moneta. Powstała przed połową XV wieku dla oznaczenia 30 groszy, stanowiących ekwiwalent w srebrze dla złotego dukata, nazywaneg ...

                                               

Związek Niezależności Gospodarczej

Związek Niezależności Gospodarczej, – organizacja przemysłowców i finansistów Królestwa Polskiego działająca w latach 1916–1918 Został utworzony w 1916 roku przez przedstawicieli kapitału finansowego w Warszawie i Łodzi. Wielu jego członków sympa ...

                                               

Źreb

Źreb – we wczesnym średniowieczu zabudowania i grunty wchodzące w skład jednego gospodarstwa rolnego chłopa wolnego, niewolnego lub rycerza. Do gruntów zaliczano: pola uprawne, łąki, pastwiska oraz lasy. Źreby w Polsce i na Rusi nie posiadały ust ...

                                               

Żywiecka Fabryka Śrub "Śrubena”

Żywiecka Fabryka Śrub "Śrubena" – jedna z większych polskich fabryk produkujących elementy złączne. W 1832 r. ówczesny właściciel dóbr żywieckich, Arcyksiążę Karol Ludwik Habsburg kupił od Antoniego Sapińskiego pole i założył we wsi Sporysz kuźni ...

                                               

Instytut Badawczy Leśnictwa

Instytut Badawczy Leśnictwa - utworzona w 1930 r. instytucja zajmująca się prowadzeniem prac naukowych i rozwojowych na rzecz leśnictwa. Nadzór merytoryczny nad IBL-em prowadzi Minister właściwy do spraw leśnictwa. Podstawę prawną działania insty ...

                                               

Klasyfikacja gleb leśnych Polski

Klasyfikacja gleb leśnych Polski – systematyka gleb stosowana przez Lasy Państwowe dla obszarów leśnych na obszarze Polski. Klasyfikacja charakteryzuje gleby i określa sposób ich podziału na poszczególne jednostki taksonomiczne oraz schematycznie ...

                                               

Monitoring lasów w Polsce

Monitoring lasów w Polsce – część systemu państwowego monitoringu środowiska, która zbiera informacje o stanie lasu oraz o procesach, jakie w nim zachodzą. Jest elementem podsystemu monitoringu przyrody. Informacje te są zbierane na podstawie obs ...

                                               

Państwowa Średnia Szkoła Rolniczo-Leśna

Państwowa Średnia Szkoła Rolniczo-Leśna w Żyrowicach – istniejąca w latach 1924-1939 placówka kształcąca leśników ze średnim wykształceniem. Szkoła powstała w 1924 r. w Żyrowicach koło Słonima dawne województwo nowogródzkie, obecnie Białoruś w wy ...

                                               

Polskie Towarzystwo Leśne

Polskie Towarzystwo Leśne – organizacja specjalistyczna stworzona w celu inicjowania i wspierania rozwoju nauk z zakresu leśnictwa i drzewnictwa, propagowania dorobku naukowego z zakresu leśnictwa w społeczeństwie, współdziałanie we wdrażaniu osi ...

                                               

Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne

Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne – polskie wydawnictwo naukowe założone w 1947 w Warszawie jako Państwowy Instytut Wydawnictw Rolniczych; wydaje publikacje naukowe i popularnonaukowe z zakresu rolnictwa i leśnictwa. Od 1950 wydawnictwo dzi ...

                                               

Technikum Leśne im. Adama Loreta

Technikum Leśne im. Adama Loreta - średnia szkoła zawodowa nadająca tytuł technik - leśnik, ucząca na kierunku gospodarka leśna. Technikum Leśne im. Adama Loreta w Tucholi istnieje od 1 września 1965 r. Od 2009 r. jest jedną z 11 ponadpodstawowyc ...

                                               

Zespół Szkół Leśnych w Biłgoraju

Zespół Szkół Leśnych w Biłgoraju – placówka oświatowa w Biłgoraju, która skupia szkoły średnie o profilu kształcenia ukierunkowanym na gospodarkę leśną. Jedna z 11 szkół leśnych na terenie Polski.

                                               

Galopen

Galopen – nazwa kuriera pocztowego w trakcie powstania styczniowego. Galopen obsługiwał ruch pocztowy pomiędzy Ekspedyturą przy Sekretariacie Stanu a podległymi jej biurami ekspedycji.

                                               

Generalna Dyrekcja Poczt i Telegrafów

Generalna Dyrekcja Poczt i Telegrafów została utworzona po likwidacji Ministerstwa Poczt i Telegrafów w 1923 r. Na mocy ustawy z 5 grudnia 1923 r., sprawy związane z działalnością pocztowo-telegraficzno-telefoniczną podporządkowano Ministerstwu P ...

                                               

Harcerska Poczta Polowa

Harcerska Poczta Polowa – poczta polowa zorganizowana formalnie 4 sierpnia 1944 r. przez harcerzy Zawiszy Szarych Szeregów, działająca na terenie Warszawy w czasie powstania warszawskiego.

                                               

Ministerstwo Poczt i Telegrafów

Ministerstwo Poczt i Telegrafów – ministerstwo w II Rzeczypospolitej, w którego kompetencjach znajdowały się sprawy poczty, telegrafu i telefonu. Funkcjonowało w latach 1919–1924 oraz od roku 1927 do zaprzestania działalności we wrześniu 1939 r. ...

                                               

Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku

Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku – muzeum w Gdańsku poświęcone Poczcie Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku, funkcjonującej w latach 1920–1939. Szczególnie cenne są jego dokumenty oraz eksponaty związane z obroną Polskiego Urzędu Pocztowo-Telegrafic ...

                                               

Poczta Polska

Poczta Polska S.A. – jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, zajmująca się świadczeniem usług pocztowych, bankowo-ubezpieczeniowych – poprzez spółki z Grupy Kapitałowej Poczty Polskiej oraz usług logistycznych. Spółka rozwija także obszar usług cyfro ...

                                               

Poczta Polska Usługi Cyfrowe

Poczta Polska Usługi Cyfrowe sp. z o.o. – spółka z Grupy Poczty Polskiej, działająca pod marką Envelo, której zadaniem jest rozwój cyfrowych usług pocztowych, dostępnych dla klientów indywidualnych, firm oraz instytucji. Oferuje pocztowe usługi c ...

                                               

Polska Grupa Pocztowa

Polska Grupa Pocztowa S.A. – prywatne przedsiębiorstwo świadczące usługi pocztowe. Rozpoczęło swoją działalność w sierpniu 2006 roku. Działa na podstawie zaświadczenia o wpisie do Rejestru Operatorów Pocztowych pod numerem B-00167. Polska Grupa P ...

                                               

Polska Poczta Lotnicza

Polska Poczta Lotnicza – cywilna poczta lotnicza funkcjonująca w Polsce międzywojennej od 1919 do 1939 roku. Historia poczty lotniczej w Polsce sięga roku 1919, gdy w Ministerstwie Kolei powstała sekcja lotnictwa cywilnego. W kwietniu 1921 roku F ...

                                               

Polska Poczta, Telegraf i Telefon

Polska Poczta, Telegraf i Telefon – polskie przedsiębiorstwo państwowe utworzone w 1928 r. W 1987 roku przekształcone w państwową jednostkę organizacyjną. Działało do roku 1991. Jego zadaniem była eksploatacja wszystkich urządzeń pocztowych, tele ...

                                               

System podatkowy w Polsce

Prawne podstawy nakładania obowiązków podatkowych w Polsce stanowi obowiązująca od dnia 17 października 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Art. 217 stanowi, że: Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 Konstytucji, ...

                                               

Biała lista podatników VAT

Biała lista podatników VAT – wykaz informacji o podatnikach VAT, wprowadzony 1 września 2019 roku przez Ministerstwo Finansów. Zawiera on informację o statusie przedsiębiorstwa i został stworzony, aby ułatwić przedsiębiorcom i urzędom weryfikację ...

                                               

Centralny Rejestr Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników

Centralny Rejestr Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników – kompletna, ogólnopolska ewidencja podatników planowana do wprowadzenia od 1 września 2011 w Polsce, na bazie Krajowej Ewidencji Podatników. Celem utworzenia tego rejestru jest zapewnieni ...

                                               

E-podatki

E-Podatki – program rozumiany jako zespół działań organizacyjnych, legislacyjnych i informatycznych mających na celu wyposażenie administracji podatkowej w nowoczesne narzędzia zarządzania informacją. Wspierają one realizację jej ustawowych zadań ...

                                               

Ewidencja VAT

Ewidencja VAT – rejestr sprzedaży i zakupu VAT prowadzony przez podatników podatku od towarów i usług, zarejestrowanych w urzędzie skarbowym, jako czynni podatnicy VAT. Ewidencja zakupów – pozwala określić wysokości podatku naliczonego, podlegają ...

                                               

Faktura odwrotne obciążenie

Faktura odwrotne obciążenie – dokument wystawiany w określonych transakcjach sprzedaży/zakupu. Faktura oznaczona dopiskiem "odwrotne obciążenie VAT”, wystawiana przy sprzedaży określonych towarów – sprzedawca nie rozlicza podatku VAT, obowiązek n ...

                                               

Krajowa Izba Doradców Podatkowych

Krajowa Izba Doradców Podatkowych jest obowiązkowym samorządem zawodowym doradców podatkowych powołanym 1 stycznia 1997 r. ustawą o doradztwie podatkowym z dnia 5 lipca 1996 r. Samorząd ten jest niezależny w wykonywaniu zadań – podlega tylko usta ...

                                               

Metoda kosztów szacunkowych

Metoda kosztów szacunkowych – szacunkowa metoda ustalania kosztów w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych stosowana w sytuacji utrudnionego lub niemożliwego prowadzenia rzeczywistej ewidencji osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków. ...

                                               

Nadpłata podatku

Nadpłata podatku – wpłata podatku, gdy nie istnieje zobowiązanie podatkowe, z którego wynikałby obowiązek dokonania tej wpłaty, jak i wpłata przewyższająca kwotę istniejącego zobowiązania. W polskim prawie podatkowym, zgodnie z art. 72 § 1 Ordyna ...

                                               

Nowe środki transportu

Nowe środki transportu – pojęcie zdefiniowane w ustawie o podatku od towarów i usług, które oznacza przeznaczone do transportu osób lub towarów: pojazdy lądowe takie jak: samochody osobowe, pojazdy mechaniczne przeznaczone do przewozu dziesięciu ...

                                               

Opłata paliwowa

Opłata paliwowa – należność pobierana w Polsce w wyniku wprowadzania na rynek krajowy paliw silnikowych oraz gazu wykorzystywanego do napędu pojazdów samochodowych przystosowanych technicznie do zasilania tym paliwem. Wpływy z opłaty paliwowej w ...

                                               

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa – ustawa uchwalona 29 sierpnia 1997, regulująca polskie prawo podatkowe materialne i postępowanie podatkowe, określająca organy podatkowe i ich właściwość oraz zawierająca normy prawa karnego skarbowego.

                                               

PIT-28

PIT-28 – deklaracja podatkowa służąca do przekazywania informacji podatkowych do urzędów skarbowych przez podatników rozliczających się metodą ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

                                               

PIT-37

PIT-37 – rodzaj deklaracji podatkowej wypełnianej przez podatników w celu zeznania wysokości osiągniętego przez niego dochodu w poprzednim roku. PIT-37 należy złożyć we właściwym dla miejsca zamieszkania urzędzie skarbowym do 30 kwietnia po roku ...

                                               

PIT-38

PIT-38 – rodzaj deklaracji podatkowej przeznaczonej dla osób rozliczających przychody kapitałowe. Ze względu na sposób opodatkowania, przychody z kapitałów pieniężnych dzieli się na przychody objęte zryczałtowanym podatkiem dochodowym oraz przych ...

                                               

Podatek akcyzowy w Polsce

Podatek akcyzowy w Polsce – podatek pośredni, który reguluje ustawa o podatku akcyzowym. W Polsce opodatkowaniem akcyzą podlegają: wyroby energetyczne i energia elektryczna, inne wyroby ropopochodne, napoje alkoholowe oraz alkohol etylowy, wyroby ...