Blog strona 512




                                               

Lista powiatów Królestwa Galicji i Lodomerii w latach 1850-1918

Lista powiatów Galicji w latach 1850-1918 W czasie reformy administracyjnej w 1850 utworzono nowy, dwustopniowy podział administracyjny Królestwa Galicji i Lodomerii, tworząc 19 cyrkułów, dzielących się na 178 powiatów - 110 w Galicji Wschodniej ...

                                               

Lista terytoriów niesamodzielnych ONZ

Lista terytoriów niesamodzielnych ONZ – oficjalna lista terytoriów niesamodzielnych, sporządzana przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Lista sporządzana jest od 1946 roku i obejmuje terytoria, które na mocy artykułu XI Karty Narodów Zjednoczon ...

                                               

Lista terytoriów Rzeszy

Terytoriami bezpośrednio podległymi cesarzowi, rządzili książęta Rzeszy. "Państewka” przez nich rządzone to palatynaty, księstwa Fürstentum, królestwa Królestwo Czech, od 1701 także Królestwo Prus, arcyksięstwa, landgrafostwa, elektoraty, księstw ...

                                               

Lista terytoriów Rzeszy zmediatyzowanych w latach 1795–1814

Dietrichstein: księstwo Dietrichstein 1806 Solms: hrabstwo Solms-Baruth 1806; księstwo Solms-Braunfels 1806; księstwo Solms-Hohensolms-Lich 1806; hrabstwo Solms-Laubach 1806; hrabstwo Solms-Rödelheim-Assenheim 1806; hrabstwo Solms-Rödelheim und A ...

                                               

Lista wypraw na Polską Stację Antarktyczną im. Henryka Arctowskiego

Chronologiczna lista wszystkich wypraw na Polską Stację Antarktyczną im. Henryka Arctowskiego, Pierwsza polska samodzielna morska wyprawa do Antarktyki wyruszyła pod koniec 1975 roku. Głównym jej celem było oszacowanie zasobów kryla i ryb w Ocean ...

                                               

Państwa świata

Państwa świata – lista państw niepodległych oraz wykaz państw nieuznawanych, uszeregowanych w kolejności alfabetycznej pod względem nazwy krótkiej. Użyte nazwy są formami zalecanymi przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami R ...

                                               

Lista powiatów w Polsce

Lista powiatów w Polsce – lista jednostek samorządu terytorialnego II stopnia i podziału administracyjnego w Polsce, obejmujące część obszaru województw.

                                               

Strefa czasowa

Strefa czasowa – wytyczony obszar powierzchni Ziemi o szerokości średnio 15° długości geograficznej, rozciągający się południkowo między biegunami, w którym urzędowo obowiązuje jednakowy czas. Przeważnie jest on średnim czasem słonecznym środkowe ...

                                               

Geografia historyczna

Geografia historyczna - dział geografii oraz jedna z nauk pomocniczych historii. Zajmuje się badaniem zróżnicowania przestrzeni w przeszłości, względnie wymiarem historycznym świata współczesnego. Celem geografii historycznej jest zrozumienie daw ...

                                               

Kraina historyczna

Kraina historyczna – region, obejmujący obszary powiązane wspólną historią, tradycją i kulturą, niekiedy także więzami gospodarczymi. Układ krain historycznych jest zwykle niezależny od aktualnego podziału terytorialnego.

                                               

Atlas historyczny

Atlas historyczny – zbiór map o tematyce historycznej. Przedstawiają one zazwyczaj historyczne podziały polityczne świata, zmiany terytorialne państw, obrazują przebieg wojen i bitew. Zobacz też: geografia historyczna atlas geograficzny

                                               

Azure Window

Azure Window – nieistniejący już most skalny u wybrzeży wyspy Gozo w Republice Malty, położony przy Dwejra na terenie gminy San Lawrenz. Pod formacją przepływała woda morska. Lazurowe okno było jedną z najbardziej znanych atrakcji turystycznych M ...

                                               

Biała plama

Biała plama - w dawnych czasach tereny nieznane i nieodkryte. Nazwa pochodzi od tego, że na mapach takie miejsca były całkowicie białe. Analogicznie określenie to używane jest w historii w kontekście przeinaczeń, przekłamań, niedomówień, mitów po ...

                                               

Kosznajderia

Kosznajderia – tereny położone w trójkącie Chojnice – Tuchola – Kamień Krajeński zasiedlone w XIV–XV w. przez ludność niemiecką wyznania rzymskokatolickiego, sprowadzoną głównie z okolic Osnabrück. Czynnikami kształtującymi poczucie odrębności te ...

                                               

Kyzykermen

Kyzykermen – dawna turecka twierdza nad Dnieprem, obecnie miasto Berysław w obwodzie chersońskim. Miasto powstało na początku naszej ery pod nazwą Metropolis. W III–IV wieku na tym terenie istniała stolica Ostrogotów Danparsztad, istniejący do na ...

                                               

Nowy Świat

Nowy Świat – określenie wprowadzone w okresie wielkich odkryć geograficznych dla nowo odkrytych lądów: Ameryki oraz Australii i Oceanii. Jednocześnie znane Europejczykom od starożytności kontynenty Europy, Azji i Afryki zaczęto określać mianem St ...

                                               

Outremer

Outremer – określenie używane w średniowieczu na oznaczenie terenów zajętych przez krzyżowców w wyniku I wyprawy krzyżowej. Był to pas nadbrzeżny od Małej Armenii na północy do Gazy na południu. Składał się z czterech państw: Hrabstwa Edessy, Ksi ...

                                               

Stary Świat

Stary Świat − określenie wprowadzone w Europie w okresie wielkich odkryć geograficznych dla kontynentów znanych Europejczykom bezpośrednio lub z relacji już od starożytności, czyli Europy, Azji i Afryki. Jego użycie związane było z odkryciem Amer ...

                                               

Uzboj (rzeka)

Uzboj – nieistniejąca dziś rzeka w Azji Centralnej, płynąca przez tereny dzisiejszego Turkmenistanu z jeziora Sarykamyskiego do Morza Kaspijskiego. Przypuszczenia o istnieniu Uzboju nauka europejska zaczęła snuć pod koniec XIX wieku, gdy po spene ...

                                               

Geografia osadnictwa

Geografia osadnictwa – dział geografii społeczno-ekonomicznej zajmujący się rozmieszczeniem oraz układami przestrzennymi wszystkich typów i rodzajów osiedli ludzkich. Zakres tematyczny geografii osadnictwa przestrzeń osadnicza sieć i system osadn ...

                                               

Bariery osadnicze

Bariery osadnicze to czynniki ograniczające rozwój osadnictwa i określające zasięg ekumeny. Są nimi: bariera roślinna - bardzo bujna roślinność dotyczy to lasu równikowego i lasu monsunowego znacznie ogranicza możliwości transportu i budownictwa. ...

                                               

Geografia miast

Geografia miast – dział geografii osadnictwa zajmujący się głównie genezą i położeniem miast, a także czynnikami ich rozwoju oraz strukturą przestrzenną miast i funkcjami i fizjonomią miast.

                                               

Okolica szlachecka

Okolica szlachecka – miejscowość składająca się z kilku pomniejszych osad o wspólnej nazwie głównej. W średniowieczu nadania ziemi stanowiły nagrodę dla grup rycerzy, często najemnych, tzw. włodyków, milites, za służbę wojskową. Podstawową jednos ...

                                               

Teoria ośrodków centralnych

Teoria ośrodków centralnych – teoria wyjaśniająca prawidłowości rządzące rozmieszczeniem, liczbą i wielkością miejscowości w systemie osadniczym. Jej twórcą jest niemiecki geograf Walter Christaller. Teoria ta opiera się na przekonaniu, że rozmie ...

                                               

Geografia polityczna

Geografia polityczna – dyscyplina geografii zajmująca się wzajemnym oddziaływaniem przestrzeni geograficznej i procesów politycznych. Innymi słowy, zajmuje się badaniem zjawisk i systemów politycznych w ich kontekście przestrzennym. Przedmiotem b ...

                                               

Czwórstyk

Czwórstyk – punkt geograficzny u zbiegu 4 granic państw czy innych jednostek geograficznych, analogiczny do trójstyku. Jest to bardzo rzadkie, chociaż spotykane zjawisko. .

                                               

Dependencja

Dependencja - termin wywodzący się z łacińskiego dependare, czyli "być rządzonym przez kogoś", "zależeć od kogoś". Obecnie termin dependencja stosowany w politologii, dotyczy dwóch rodzajów zależności terytoriów. Pierwszy rodzaj dotyczy specyficz ...

                                               

Eksklawa

Eksklawa – część terytorium państwa lub innej jednostki administracyjnej, położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym. Może być otoczona terytorium innego państwa lub jednostki administracyjnej, stanowi wte ...

                                               

Electronic System for Travel Authorization

Electronic System for Travel Authorization – wymóg rządu USA dla wszystkich pasażerów podróżujących w ramach Visa Waiver Program. Nakłada on obowiązek elektronicznej rejestracji przed przybyciem do Stanów Zjednoczonych. Pasażerowie, którzy nie do ...

                                               

Geografia wyborcza

Geografia wyborcza to dział geografii politycznej poświęcony studiom nad przestrzennym zróżnicowaniem wyników wyborów. Geografia wyborcza bada różnice w poparciu poszczególnych kandydatów i partii politycznych oraz frekwencji wyborczej mierzone n ...

                                               

Gerrymandering

Gerrymandering – termin oznaczający manipulowanie przebiegiem granic okręgów wyborczych, najczęściej w celu uzyskania korzystnego wyniku przez partię mającą wpływ na kształtowanie ordynacji wyborczej. Jest to także szczególne pole badawcze geogra ...

                                               

Integralność terytorialna

Integralność terytorialna – nienaruszalność terytorium danego państwa. Pojmowana w sensie fizycznym, narodowościowym i państwowym stanowi jeden z warunków bezpieczeństwa państwowego. Termin pojawił się na kongresie wiedeńskim w związku z przyznan ...

                                               

Kocioł bałkański

Kocioł bałkański – określenie sytuacji geopolitycznej na Półwyspie Bałkańskim, szczególnie w jego północno-zachodniej części, od połowy XIX wieku. Wynikał on ze sprzecznych interesów politycznych państw Półwyspu Bałkańskiego oraz ingerujących w t ...

                                               

Kraj frankofoński

Kraj frankofoński – kraj, którego kultura, obyczaje, system prawny i ustrój polityczny są oparte na parlamentaryzmie, a ludność w dużym stopniu ma korzenie francuskie, a także w którym urzędowym i narodowym językiem jest francuski, w którym mówi ...

                                               

Kraje anglosaskie

Kraje anglosaskie – kraje, w których system prawny i ustrój polityczny oparte są na brytyjskim systemie parlamentarnym, kultura i obyczaje są w dużej mierze zakorzenione w kulturze i obyczajowości brytyjskiej, ludność w dużym stopniu wywodzi się ...

                                               

Kraje podwójnie śródlądowe

Obecnie styczeń 2018 na świecie istnieją jedynie dwa tego typu państwa: Liechtenstein − graniczący z Austrią i Szwajcarią. Liechtenstein stał się państwem podwójnie śródlądowym po proklamowaniu niepodległości przez Państwo Słoweńców, Chorwatów i ...

                                               

Linia graniczna

Linia graniczna - miejsce przecięcia granicy państwowej z powierzchnią ziemi bądź z wodami powierzchniowymi. W terenie przebieg linii granicznej wyznaczają znaki graniczne. Jeśli umowy nie stanowią inaczej, linia graniczna przebiega w następujący ...

                                               

Linia podstawowa

Linia podstawowa – granica, od której mierzy się szerokość morza terytorialnego i innych stref morskich danego państwa. Jest nią linia wybrzeża w stanie najdalszego odpływu lub granica zewnętrzna morskich wód wewnętrznych. W państwach archipelago ...

                                               

Mapa polityczna

Mapa polityczna – małoskalowa mapa tematyczna prezentująca duże obszary, której głównym celem jest pokazanie państw i terytoriów zależnych. Na mapach politycznych przeważnie nie zwraca się uwagi na geograficzne czy osadnicze elementy takie jak rz ...

                                               

Miasta partnerskie

Miasta partnerskie – forma współpracy między miastami w różnych krajach, która ma na celu wymianę kulturalną, gospodarczą i informacyjną. W Europie formę tę powszechnie określa się terminami miasta bliźniacze, miasta przyjacielskie lub miasta par ...

                                               

Miasto-państwo

Miasto-państwo, państwo-miasto, pot. także wolne miasto – forma państwowości, obejmująca swoim zakresem terytorialnym samorządne i niezależne od innych podmiotów miasto lub aglomerację. Często, zwłaszcza dawniej, w jego skład wchodziły także okol ...

                                               

Mikropaństwo

Mikropaństwo, minipaństwo, rzadziej państwo karłowate – państwo o niewielkim obszarze terytorialnym i mające niewielką liczbę ludności. Typowym problemem mikropaństw jest np. brak własnej armii. Niewielkie terytorium i mała liczba ludności determ ...

                                               

Nowa Europa

Nowa Europa – termin, utworzony przez konserwatywnych analityków amerykańskich, na określenie krajów postkomunistycznych Europy środkowej i wschodniej. Termin ten jest w dużej mierze powiązany z amerykańskim atakiem na Irak w roku 2003, kiedy to ...

                                               

Nowa Hanza

Nowa Hanza – związek miast partnerskich Europy Północnej założony w 1980 w holenderskim Zwolle. Celem tego związku jest rozwój turystyki i handlu w miastach członkowskich. Nowa Hanza przejęła tradycje średniowiecznej Hanzy.

                                               

Obszar postradziecki

Obszar postradziecki, znany także jako kraje byłego ZSRR, kraje postradzieckie, dawne republiki radzieckie, WNP i kraje bałtyckie lub bliska zagranica – to niepodległe państwa, które wystąpiły ze Związku Radzieckiego w wyniku jego rozpadu 26 grud ...

                                               

Padrão

Padrão - kamienne słupy z herbem Portugalii i krzyżem na szczycie. Stawiane przez portugalskich podróżników w epoce wielkich odkryć geograficznych. Były stawiane w celu zaznaczania pierwszeństwa w roszczeniu do ziem nowo odkrytych. Na filarze lub ...

                                               

Państwo stowarzyszone

Państwo stowarzyszone – niepodległe państwo, które na podstawie dobrowolnej umowy z innym, z reguły większym, państwem decyduje się na pewne konstytucyjne powiązania. Umowa przeważnie obejmuje prowadzenie przez to większe państwo wspólnej polityk ...

                                               

Państwo śródlądowe

Państwo śródlądowe – państwo nieposiadające dostępu do morza, a tym samym nieposiadające własnej linii brzegowej. Państwami śródlądowymi są wszystkie państwa-enklawy. Położenie śródlądowe uważane jest za położenie niekorzystne dla państwa. Brak d ...

                                               

Państwo wyspiarskie

Państwo wyspiarskie – państwo w całości położone na pojedynczej wyspie lub grupie wysp i nieposiadające żadnego terytorium na stałym lądzie kontynentalnym. Państwa wyspiarskie można generalnie podzielić na dwie grupy. Jedna to państwa, które są s ...

                                               

Pas drogi granicznej

Pas drogi granicznej – obszar o szerokości 15 metrów, licząc w głąb kraju od linii granicznej, brzegu granicznego cieku lub zbiornika wodnego, a także brzegu morskiego. Pas drogi granicznej oznakowany jest w terenie specjalnymi tablicami. Na obsz ...