Blog strona 531




                                               

Richterwahlausschuss

Richterwahlausschuss – nazwa organów kolegialnych w systemie niemieckiego sądownictwa, które wybierają sędziów sądów powszechnych i specjalnych na poziomie federalnym oraz w niektórych przypadkach też na poziomie landu. Odgrywają podobną role w N ...

                                               

Rozprawa sądowa

Rozprawa sądowa – porządek zasadniczych czynności podejmowanych na sesji sądowej w celu rozpoznania sprawy, to jest orzeczenia o prawach i obowiązkach zainteresowanych.

                                               

Sąd

Sąd – we współczesnych demokratycznych systemach prawnych jest niezawisłym organem państwowym, powołanym do stosowania prawa w zakresie rozstrzygania sporów między podmiotami pozostającymi w sporze, a także decydowania o przysługujących uprawnien ...

                                               

Sesja (obrady)

Sesja – posiedzenie poświęcone określonej sprawie; narady, obrady. Sesja sądowa – posiedzenie sądu lub szereg kolejnych posiedzeń, wyznaczanych dla rozpoznania oznaczonych spraw. Sesja wyjazdowa – posiedzenie sądu wyznaczone w innej miejscowości ...

                                               

Sędzia

Sędzia – funkcjonariusz publiczny uprawniony do orzekania w sprawach należących do właściwości sądów i trybunałów, na zasadach niezawisłości i bezstronności. W języku polskim tym samym słowem określa się zarówno mężczyzn jak i kobiety wykonujące ...

                                               

Sędzia pokoju

Sędzia pokoju – sędzia najniższego stopnia, któremu podlegają sądy najniższej instancji, orzekające zazwyczaj w drobnych sprawach cywilnych.

                                               

Sędzia śledczy

Sędzia śledczy – instytucja występująca głównie w inkwizycyjnym systemie prawnym, której zadaniem jest przeprowadzenie postępowania przygotowawczego, a także wydawanie nakazów ścigania, zbieranie dowodów, czy przesłuchiwanie świadków. Funkcja ta ...

                                               

Sędziowie w Polsce

Sędziów w Polsce powołuje od 1989 Prezydent RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. W Polsce pozycję ustrojową sędziów, ich prawa i obowiązki, zasady powoływania i odwoływania na stanowiska oraz wynagradzania regulują: Ustawa z dnia 26 marca 198 ...

                                               

System sądowniczy w Kanadzie

System sądowniczy w Kanadzie ma strukturę piramidy. Na najniższym poziomie znajdują się sądy okręgowe, których jurysdykcja ograniczona jest do najniższych poziomów administracji samorządowych. Sędziowie tych sądów mianowani są przez rządy prowinc ...

                                               

System sądowniczy Wielkiej Brytanii

System sądowniczy w Wielkiej Brytanii jest zasadniczo odmienny od modelu kontynentalnego, gdyż Zjednoczone Królestwo nie ma jednolitego systemu prawnego – zarówno Anglia i Walia, jak i Szkocja, jak i Irlandia Północna posługują się systemami odrę ...

                                               

Trybunał

Trybunał – organ władzy sądowniczej uprawniony do sądzenia, rozstrzygania, ustalania roszczeń lub sporów – bez względu na to, czy w jego nazwie występuje słowo trybunał.

                                               

Votum separatum

Votum separatum – opinia inna niż głoszona przez większość, opinia niemieszcząca się w proponowanych rozwiązaniach bądź zbiorach głosów. Oficjalnie wyrażona opinia członka gremium, odmienna od decyzji tego gremium. Przykładowo w Polsce zdanie odr ...

                                               

Większość sztuczna

Większość sztuczna – zwyczajowa, potocznie stosowana w dogmatyce prawa nazwa sposobu ustalania treści orzeczenia, gdy na skutek rozkładu głosów pomiędzy członkami składu orzekającego, zazwyczaj składu sądu żaden z możliwych wariantów rozstrzygnię ...

                                               

Wokanda

Wokanda – wykaz spraw sądowych w kolejności, w jakiej mają być w danym dniu rozpatrywane. Z łac. vocanda – sprawy do wywołania.

                                               

Wyrok

Wyrok – orzeczenie sądu, rozstrzygające merytorycznie o kwestii będącej przedmiotem postępowania sądowego. W postępowaniu karnym jest to rozstrzygnięcie w przedmiocie winy oskarżonego, mogące zawierać także rozstrzygnięcia o karze, środkach karny ...

                                               

Prawnik

Prawnik – osoba pełniąca funkcję lub zawód albo posiadająca wykształcenie prawnicze. Rozumienie tego pojęcia jest niejednolite i zależy od takich czynników jak kultura prawna, czas czy przyjęte teorie socjologiczne. Teorią pojęcia "prawnik” zajmu ...

                                               

Barrister

Barrister – jeden z dwóch zawodów prawników w Anglii i Walii. Generalnie barrister zajmuje się obroną w rozprawach sądowych. Choć solicitor który głównie pracuje w kancelarii i prowadzi sprawę, zanim trafi ona do sądu, również może pełnić funkcję ...

                                               

Doradca prawny

Doradca prawny – nazwa używana przez osoby świadczące na terenie Polski usługi prawnicze, nienależące do samorządów adwokatów lub radców prawnych i nieposiadające ich uprawnień. Organizacją skupiającą część doradców oraz reprezentującą ich intere ...

                                               

Kodeks Etyki Radcy Prawnego

Kodeks Etyki Radcy Prawnego – akt prawny uchwalony przez Krajowy Zjazd Radców Prawnych, określający deontologię zawodu radcy prawnego, obowiązujący osoby zrzeszone w Krajowej Izbie Radców Prawnych. Od 2015 obowiązuje Kodeks Etyki Radcy Prawnego u ...

                                               

Komornik sądowy

Komornik sądowy – funkcjonariusz publiczny, działający przy sądzie rejonowym, zajmujący się w zasadzie wykonywaniem rozstrzygnięć o roszczeniach cywilnych w drodze przymusu egzekucyjnego. Komornik wykonuje także inne czynności przekazane na podst ...

                                               

Legislator

Legislator – zawód prawniczy, polegający na opracowywaniu i tworzeniu aktów prawnych. Wykonuje się go zazwyczaj po odbyciu rocznej aplikacji legislacyjnej, do której dopuszczani są absolwenci studiów prawniczych, zwykle pracujący w korpusie służb ...

                                               

Legista

Legista – określenie powstałe w średniowiecznej Europie, oznacza ono znawcę, czy wręcz wielbiciela prawa rzymskiego. Legiści mieli duży wpływ na rozwój europejskiego prawa oraz ustrojów politycznych, gdyż po odkryciu Kodeksu Justyniana przez uniw ...

                                               

Łowca nagród (zawód)

Łowca nagród – najemnik zajmujący się wyłapywaniem osób ściganych przez wymiar sprawiedliwości za nagrodę pieniężną. W Stanach Zjednoczonych istnieje wiele synonimów odnoszących się do tego zawodu – w przeszłości oprócz terminu bounty hunter istn ...

                                               

Mecenas (prawnik)

Mecenas – we współczesnej polszczyźnie zwrot grzecznościowy wobec osoby posiadającej umocowanie do występowania przed sądem w imieniu innej osoby. Stosuje się go przede wszystkim wobec adwokata, radcy prawnego, aplikanta adwokackiego oraz aplikan ...

                                               

Pomoc prawna

Pomoc prawna – szczególnego rodzaju usługi świadczone podmiotom stosunków prawnych w celu ochrony ich prawnie chronionych interesów. W Polsce pomoc prawną świadczą adwokaci, radcy prawni, notariusze i doradcy prawni.

                                               

Radca prawny

Radca prawny – w Polsce wolny zawód zaufania publicznego zajmujący się świadczeniem pomocy prawnej, w szczególności polegającej na udzielaniu porad i konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz ...

                                               

Radca Prokuratorii Generalnej

Radca Prokuratorii Generalnej – prawnik zatrudniony w Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej wykonujący czynności procesowe. Radców Prokuratorii Generalnej mianuje Prezes Prokuratorii Generalnej.

                                               

Solicitor

Solicitor – jeden z dwóch typów zawodu prawnika w Anglii i krajach anglosaskich. W Anglii istnieje podział na barristera odpowiednika adwokata, który zajmuje się obroną przed sądem, i solicitora, który zajmuje się przede wszystkim pracą w kancela ...

                                               

Źródła prawa

Źródła prawa – akty stanowione przez organy państwowe, które w swej treści zawierają normy prawne. Mówiąc o źródłach prawa w tym znaczeniu, określamy je najczęściej mianem aktów normatywnych.

                                               

Adat

Adat – prawa zwyczajowe lub tradycje, na których opiera się funkcjonowanie wielu społeczności lokalnych. Słowo adat pochodzi z języka arabskiego i oznacza przyzwyczajenia, czyny, zasady powtarzane przez długi okres. Używane było przez społecznośc ...

                                               

Aklamacja

Aklamacja – sposób przyjęcia ustawy lub wniosku w demokratycznych organach władzy ustawodawczej. Wniosek zostaje przyjęty poprzez aklamację, gdy zostaje zaakceptowany jednomyślnie przez całe zgromadzenie.

                                               

Akt normatywny powszechnie obowiązujący

Akt normatywny powszechnie obowiązujący – akt prawotwórczy zawierający normy postępowania dotyczące adresatów określonych generalnie. Zasadniczo obowiązują na całym terytorium państwa. Za ich pomocą można regulować sferę praw i obowiązków obywate ...

                                               

Akt planowania

Akt planowania – specyficzne źródło prawa, które wskazuje adresatowi ściśle określone zadania do wykonania. Może być wydawany zarówno przez centralne organy administracji jak i lokalne; może mieć charakter normy prawnej powszechnej, jak i wewnętr ...

                                               

Akt prawa miejscowego

Akt prawa miejscowego – specyficzny rodzaj aktu powszechnie obowiązującego. Posiada wszystkie cechy tych aktów, ale obowiązuje tylko na obszarze działania organu, który go wydał.

                                               

Akt prawotwórczy

Akt prawotwórczy – akt, wydany przez uprawniony podmiot publiczny, na podstawie upoważnienia zawartego w konstytucji lub innej ustawie, w formie przez ustawę przewidzianej, zawierający normy prawne o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Akty p ...

                                               

Akt wykonawczy

Akt wykonawczy - powszechnie obowiązujący akt normatywny wydawany przez kompetentny organ państwa na podstawie udzielonego mu w innym akcie normatywnym upoważnienia. W większości demokratycznych państw prawo wydawania aktów wykonawczych zarezerwo ...

                                               

Dekret

Dekretami decreta w prawie rzymskim były wyroki wydawane przez cesarza jako najwyższego sędziego. Jako przykład można wskazać Decretum Divi Marci o utracie wierzytelności dochodzonej z pominięciem drogi sądowej. W okresie dominatu odgrywały drugo ...

                                               

Głosowanie

Głosowanie – metoda podejmowania decyzji w zgromadzeniu ludzkim w taki sposób, że każdy z uczestników tego zgromadzenia oddaje swój głos. Głosy są następnie obliczane i stanowią podstawę decyzji. Współcześnie przy głosowaniu przyjmuje się, że jeś ...

                                               

Głosowanie kwalifikowaną większością

Głosowanie większością kwalifikowaną) – procedura głosowania stosowana obecnie przez Radę Unii Europejskiej przy podejmowaniu niektórych decyzji. Według procedury, każdy kraj członkowski posiada ustaloną liczbę głosów, zależną od wielkości popula ...

                                               

Głosowanie taktyczne

Głosowanie taktyczne – głosowanie na inną opcję lub kandydata niż najsilniej popierany. System wyborczy jest tym bardziej demokratyczny, im mniej jest w nim głosowania taktycznego – jeśli optymalną strategią jest głosowanie na najsilniej popieran ...

                                               

Konstytucja

Konstytucja – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie. W skład materii konstytucyjnej mogą wchodzić różne zagadnienia. Konstytucja może więc określać: podstawy ...

                                               

Nowelizacja

Nowelizacja "nowe ” od novellus "nowy; młody; świeży” z novus "nowy”), pot. nowela – częściowa zmiana obowiązującego aktu prawodawczego przez inny akt normatywny tej samej lub wyższej mocy prawnej, później wydany. Nowelizacja musi być wyraźna - m ...

                                               

Źródła prawa w polskim porządku prawnym

Źródła prawa w polskim porządku prawnym – pojęcie stosowane w nauce prawa polskiego obejmujące rodzaje aktów regulujących organizację i funkcjonowanie organów państwowych oraz stosunki administracji z podmiotami - obywatelami. Do podstawowych spo ...

                                               

Reskrypt

Reskrypt – w prawie rzymskim akt normatywny wychodzący z kancelarii cesarskiej, będącym odpowiedzią cesarza na zapytania urzędników, sędziów lub osób prywatnych w kwestiach prawnych. Po skodyfikowaniu edyktu pretorskiego cesarz stał się viva vox ...

                                               

Rezolucja (polityka)

Rezolucja – zbiorowa uchwała, deklaracja powzięta przez jakieś zgromadzenie, komitet, zjazd, kongres, w wyniku obrad, nieposiadająca przymiotu wiążącego.

                                               

Rozporządzenie

Rozporządzenie – akt normatywny wydawany na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie, które precyzuje który podmiot i w jaki sposób ma wprowadzić zmiany określone w ustawie.

                                               

Uchwała

Uchwała – akt woli ciała kolegialnego. Treścią uchwały może być zajęcie stanowiska w określonej sprawie; charakter szczególny mają uchwały indywidualne oraz uchwały ogólne. Uchwały normatywne są stanowione w RP przez Sejm i Senat, rząd, rady gmin ...

                                               

Uchwała negatywna

Uchwała negatywna – w teorii prawa uchwała uznana za podjętą, pomimo faktycznego niegłosowania nad jej treścią. Ma miejsce wtedy, gdy projekt uchwały określonej treści nie uzyskuje niezbędnej większości, co jest równoznaczne z uzyskaniem większoś ...

                                               

Ustawa

Ustawa – akt normatywny o charakterze ogólnym i abstrakcyjnym, powszechnie obowiązującym, uchwalany przez najwyższe organy państwowe, wyposażone we władzę ustawodawczą.

                                               

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych – umowa międzynarodowa ONZ dotycząca praw człowieka, której celem jest ochrona praw i godności osób niepełnosprawnych. Strony Konwencji są zobowiązane do promowania, ochrony i zapewnienia pełnego korzyst ...