Blog strona 535




                                               

Tramwaje w Polsce

Tramwaje w Polsce – systemy komunikacji tramwajowej działające w Polsce. Od 19 grudnia 2015 roku w Polsce istnieje 15 systemów tramwajowych – dziesięć z nich to systemy normalnotorowe 1435 mm, a pięć wąskotorowe 1000 mm.

                                               

Transport rowerowy w Warszawie

Transport rowerowy w Warszawie – transport wykorzystujący sieć infrastruktury rowerowej w m.st. Warszawie. W 2018 łączna długość szlaków rowerowych w Warszawie wynosiła 585 km, z tego 432.5 km stanowiły drogi rowerowe. Infrastruktura rowerowa w W ...

                                               

Wikiprojekt: Astronautyka

Projekt ten ma na celu koordynację prac nad artykułami z zakresu astronautyki, już znajdującymi się w polskiej wikipedii, a także tymi, które dopiero powinny powstać. W szczególności, do celów projektu należy: rozbudowanie istniejących artykułów, ...

                                               

Ablacja (astronomia)

Ablacja – usuwanie warstw powierzchniowych materiału poprzez jego topnienie i sublimację. Jest zjawiskiem wywoływanym przez tarcie i siły oporu atmosfery. Ablacja występuje, lub jest celowo wykorzystywana, przy: przejściu meteoroidu przez atmosfe ...

                                               

Apsyda (astronomia)

Apsyda – jeden z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej. Apsydami są: apocentrum apoapsis – punkt orbity najdalszy środkowi masy układu, tzw. punkt największego oddalenia; grecki przedrostek apo- oznacza w tym kontekście "odległy” lub "oddalo ...

                                               

Astrodynamika

Astrodynamika – dział astronautyki zajmujący się ruchem i orbitami sztucznych obiektów kosmicznych. Podwaliny pod tę dziedzinę złożyli, między innymi: Jan Kepler, Isaac Newton, Konstantin Ciołkowski.

                                               

AstroNautilus

AstroNautilus – popularnonaukowy dwumiesięcznik o tematyce astronautycznej. Redaktorem czasopisma był Andrzej Kotarba, pracownik Centrum Badań Kosmicznych PAN. Pierwotnie AstroNautilus ukazywał się w wersji elektronicznej, a od kwietnia 2012 był ...

                                               

Astronautyka (czasopismo)

Astronautyka – kwartalnik, od roku 1970 dwumiesięcznik popularnonaukowy Polskiego Towarzystwa Astronautycznego, wydawany przez Ossolineum, poświęcony popularyzacji osiągnięć astronautyki. Założony w 1955 jako "Biuletyn Informacyjny” Oddziału Śląs ...

                                               

Bariera wysokościowa

Bariera wysokościowa – wysokość nad powierzchnią Ziemi, powyżej której stężenie tlenu jest niewystarczające do działania silników wykorzystujących tlen, lub powyżej której gęstość atmosfery jest za mała, aby powstać mogła wystarczająco duża siła ...

                                               

Bioastronautyka

Bioastronautyka – jeden z działów astronautyki. Bada wpływ warunków lotu rakietowego i kosmicznego, środowiska przestrzeni kosmicznej na organizmy. Dziedziną bioastronautyki jest medycyna kosmiczna, która bada wpływ powyższych czynników na organi ...

                                               

CanSat

CanSat jest to minisatelita wielkości standardowej puszki po napoju. Jego zadaniem jest przeprowadzenie różnego rodzaju badań i eksperymentów. Urządzenia te wykorzystywane są do nauki i zapoznawania uczniów z technologiami kosmicznymi poprzez ryw ...

                                               

Cermet

Cermet, cermetal, spiek ceramiczno-metalowy to materiał kompozytowy spieczony z materiałów ceramicznych i metalowych. Metal jest zwykle spoiwem dla tlenków, borków, węglików lub tlenku glinu. Używane metale to zwykle nikiel, molibden i kobalt. W ...

                                               

Chłodzenie ablacyjne

Chłodzenie ablacyjne, ablacja – w lotnictwie: rodzaj obniżania temperatury powierzchni bardzo szybkich statków poruszających się w gęstych warstwach atmosfery. Daje możliwość przekroczenia bariery cieplnej pojazdom kosmicznym, które powracają na ...

                                               

Dekompresja (technika)

Dekompresja – wynik celowego lub losowego obniżenia ciśnienia w zamkniętej przestrzeni takiej jak cylinder silnika spalinowego, kabina ciśnieniowa samolotu, statku kosmicznego, okrętu podwodnego lub skafander kosmonauty czy nurka. Dekompresja moż ...

                                               

Deorbitacja

Deorbitacja – sprowadzenie statku kosmicznego z orbity w gęste warstwy atmosfery. Początek deorbitacji powoduje praca silnika rakietowego o wstecznym ciągu, czyli o ciągu ze zwrotem przeciwnym do zwrotu prędkości statku kosmicznego. Impuls całkow ...

                                               

Dokowanie (astronautyka)

Dokowanie – w astronautyce, połączenie się w przestrzeni kosmicznej dwóch załogowych lub bezzałogowych statków kosmicznych. Pierwsze dokowanie przeprowadził załogowy statek kosmiczny Gemini 8 z bezzałogową rakietą Agena D na niskiej orbicie około ...

                                               

Eksploracja kosmosu

Eksploracja kosmosu – fizyczna eksploracja przestrzeni kosmicznej, zarówno przez bezzałogowe próbniki, jak i załogowe pojazdy kosmiczne. Rozwój dużych silników rakietowych na paliwo płynne na początku XX wieku pozwolił na praktyczne spojrzenie na ...

                                               

Encyclopedia Astronautica

Encyclopedia Astronautica – internetowa encyklopedia astronautyki. Rekomendowane przez NASA, Encyklopedię Britannica, gazety, sieci telewizyjne oraz historyków. Stanowi obszerne, dobrze udokumentowane źródło wiedzy na temat historii i technologii ...

                                               

Hand-Held Maneuvering Unit

Hand-Held Maneuvering Unit – urządzenie użyte przez astronautę Edwarda Higginsa White’a podczas pierwszego amerykańskiego spaceru kosmicznego 3 czerwca 1965, z pokładu statku kosmicznego Gemini 4. Różne modele HHMU były obecne na Gemini 4, 8, 10 ...

                                               

Hipokinezja

Hipokinezja – niewystarczająca aktywność ruchowa, bezczynność ruchowa, pasywna aktywność ruchowa. Nazywana bywa "samobójstwem na raty”. Według innej definicji jest to zmniejszenie obciążenia układu ruchowego przy jednoczesnym przeciążeniu układu ...

                                               

Walter Hohmann

Walter Hohmann – niemiecki architekt; entuzjasta i pionier astronautyki i rakietnictwa; sformułował jeden z podstawowych manewrów statków kosmicznych – manewr transferowy Hohmanna.

                                               

Hyper Environmental Test System

Hyper Environmental Test System – amerykańska seria lotów balistycznych przeprowadzonych przez Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych, mających badać magnetosferę i promieniowanie w otoczeniu Ziemi. Były to pierwsze misje w których użyto rakiet Blu ...

                                               

Kamera Bakera-Nunna

Kamera Bakera-Nunna – połączenie aparatu fotograficznego z teleskopem, zaprojektowane przez dwóch Amerykanów, dr Jamesa G. Bakera i Josepha Nunna. Używana do optycznego śledzenia sztucznych satelitów. Została zbudowana w związku z badaniami Międz ...

                                               

Komora ciszy

Komora ciszy - komora dźwiękoszczelna wykorzystywana do badań przyszłych astronautów na odporność na klaustrofobię, samotność oraz uwięzienie. Komora ma ściany, sufit i podłogę wyłożone materiałami pochłaniającymi dźwięki.

                                               

Komora imersyjna

Komora imersyjna – zbiornik zawierający wodę służący do imitowania stanu nieważkości. Komora imersyjna wykorzystuje fakt, że średni ciężar właściwy ciała ludzkiego jest zbliżony do ciężaru właściwego wody, a wypór wody mniej więcej równoważy cięż ...

                                               

Kontaminacja wsteczna

Kontaminacja wsteczna lub kontaminacja pozaziemska – nieformalne, lecz szeroko stosowane pojęcie, określające wprowadzenie mikroskopijnych organizmów pozaziemskich do ziemskiej biosfery. Na ogół przyjmuje się, że jakikolwiek kontakt tego rodzaju ...

                                               

Krzywa balistyczna

Krzywa balistyczna – krzywa, po której poruszałby się wystrzelony punkt materialny bez napędu, uwzględniając działający na niego opór powietrza. W praktyce krzywa balistyczna wyznacza tor lotu środka masy pocisku od punktu wylotu z lufy do punktu ...

                                               

Willy Ley

Willy Ley – niemiecko-amerykański pisarz, historyk nauki, inżynier, propagator lotów kosmicznych i prac nad rakietami.

                                               

Linia Kármána

Linia Kármána – umowna granica pomiędzy atmosferą Ziemi i przestrzenią kosmiczną przebiegająca na wysokości 100 km n.p.m. Powyższa definicja została przyjęta przez Międzynarodową Federację Lotniczą, która zajmuje się m.in. ustalaniem norm w aeron ...

                                               

Lotnik Kosmonauta ZSRR

Lotnik Kosmonauta ZSRR – radziecki tytuł honorowy ustanowiony dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 14 kwietnia 1961 roku na pamiątkę pierwszego na świecie lotu załogowego na pokładzie satelity. Dekret Prezydium Rady Najwyższej ZSRR w dn ...

                                               

Łącznik (astronautyka)

Łącznik – przedział rakiety nie zawierający elementów układu napędowego, służący do połączenia dwóch stopni rakiety, lub członu napędowego z członem końcowym.

                                               

Manewr transferowy Hohmanna

Manewr transferowy Hohmanna – manewr ekonomicznej zmiany orbity kołowej statku kosmicznego na wyższą lub niższą, przez dwukrotne użycie silników. Statek wykonujący taki manewr porusza się po, tzw. orbicie transferowej Hohmanna.

                                               

Mars-500

Mars-500 – eksperyment, który rozpoczął się w marcu 2009 roku i miał za zadanie przygotować ludzi do lotu na Marsa. Polegał on na przetrzymywaniu przez ponad 500 dni 6 ochotników w zamknięciu, by zbadać ich psychikę. Najpierw jednak ochotnicy spę ...

                                               

Max Q

W aeronautyce, max Q oznacza punkt maksymalnego ciśnienia dynamicznego, czyli punkt, w którym naprężenia w pojeździe kosmicznym spowodowane czynnikami aerodynamicznymi w locie atmosferycznym osiągają maksymalną wartość. Biorąc pod uwagę definicję ...

                                               

Medycyna kosmiczna

Medycyna kosmiczna – dziedzina medycyny wyłoniona z medycyny lotniczej, zajmująca się wpływem podróży kosmicznych na organizm i psychikę człowieka, na zachowanie astronautów i ich zdolność do pracy. Badania prowadzone są w warunkach laboratoryjny ...

                                               

Międzynarodowy Dzień Załogowych Lotów Kosmicznych

Międzynarodowy Dzień Załogowych Lotów Kosmicznych – święto obchodzone 12 kwietnia i ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 7 kwietnia 2011 roku. Ustanowienie święta odbyło się w 50 rocznicę pierwszego lotu człowieka w kosmos na wniosek Rosji, ...

                                               

Niedociążenie

Niedociążenie - niedoważkość, pozorne zmniejszenie się ciężaru ciała pod wpływem sił bezwładności w nieinercjalnym układzie odniesienia. Występuje wtedy, gdy siła bezwładności zwrócona jest przeciwnie do siły grawitacji, jednak powodujące ją przy ...

                                               

Nieważkość

Nieważkość – stan, w którym działające na układ ciał siły zewnętrzne nie wywołują wzajemnych ciśnień części układu na siebie, a wewnętrzne oddziaływania grawitacyjne są pomijalne. Rzadziej używany jest także termin nieciężkość. W szczególności ni ...

                                               

Noc Jurija

Noc Jurija – święto obchodzone corocznie 12 kwietnia w rocznicę pierwszego lotu załogowego w kosmos, który odbył się 12 kwietnia 1961 roku. Nazwa święta pochodzi od imienia pierwszego kosmonauty Jurija Gagarina. Jest to także rocznica pierwszego ...

                                               

OAR 22

OAR 22 – seria wojskowych eksperymentalnych ładunków naukowych wystrzeliwanych na trajektorie balistyczne przez Stany Zjednoczone rakietami Blue Scout Junior.

                                               

Hermann Oberth

Hermann Oberth – austriacko-niemiecki fizyk i wynalazca, pionier techniki rakietowej i wizjoner eksploracji kosmosu. Pochodził z rodziny Sasów siedmiogrodzkich. Większą część dzieciństwa spędził w Sighisoarze, gdzie dzięki lekturze dzieł Juliusza ...

                                               

Odznaka tytułu honorowego "Lotnik Kosmonauta Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”

Odznaka tytułu honorowego "Lotnik Kosmonauta Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” – jedna z piętnastu odznak tytułów honorowych przyznawanych w PRL. Została ustanowiona 20 lipca 1978 jako wyróżnienie dla biorących udział w lotach kosmicznych oraz r ...

                                               

Orbita

Orbita – tor ciała poruszającego się pod wpływem sił grawitacji. W Układzie Słonecznym Ziemia, inne planety, planetoidy, komety i mniejsze ciała poruszają się po swoich orbitach wokół Słońca. Z kolei księżyce krążą po orbitach wokół planet macier ...

                                               

Orbita heliocentryczna

Orbita heliocentryczna – orbita wokółsłoneczna. W Układzie Słonecznym wszystkie planety, planetoidy i komety krążą po orbitach wokół Słońca. Począwszy od roku 1959 na orbity heliocentryczne zostało wprowadzonych także wiele sond kosmicznych.

                                               

Orbiter

Orbiter – część sondy kosmicznej, która pozostaje na orbicie wokółplanetarnej po oddzieleniu lądownika i służy jako satelita komunikacyjny, przekazujący sygnał z lądownika na Ziemię. Orbiter spełnia również rolę satelity zwiadowczego fotografując ...

                                               

Osłona termiczna

Osłona termiczna – element statku kosmicznego montowany w celu ochrony urządzeń i załogi przed wysoką temperaturą. Wysoka temperatura powstaje podczas przedzierania się statku kosmicznego przez atmosferę z dużą prędkością na skutek adiabatycznego ...

                                               

P-21

P-21 – seria dwóch amerykańskich ładunków naukowych wystrzelonych do lotów balistycznych. Ich celem były badania jonosfery. P-21 Wystrzelony 19 października 1961 o godz. 17:38 GMT rakietą Scout X-1 z kosmodrom Wallops Flight Facility. Ważył 40.9 ...

                                               

Poligon badawczy Poker Flat

Poker Flat Research Range − poligon rakietowy rakiet sondażowych należący od 1968 do Instytutu Geofizyki Uniwersytetu Alaska Fairbanks. Największy na świecie lądowy poligon rakietowy zajmujący 20.77 km². Położony około 50 km na północny wschód od ...

                                               

Prędkość kosmiczna

Prędkość kosmiczna – prędkość początkowa, jaką trzeba nadać dowolnemu obiektowi, by dzięki energii kinetycznej pokonał on grawitację wybranego ciała niebieskiego. Obliczenia wykonuje się przy założeniu, że nie ma innych ciał niebieskich, i pomini ...

                                               

Prędkość orbitalna

Prędkość orbitalna – prędkość, z jaką porusza się ciało po orbicie. W przypadku orbity kołowej wartość wektora prędkości ciała jest stała wzdłuż całej orbity. Ponieważ siłą dośrodkową w tym ruchu jest siła grawitacji, można zapisać: G m r 2 = m v ...